Was Jona wel een profeet?

  1. Ter inleiding, humor.
  2. Jona 1.
  3. Jona 2. De dood.
  4. Was Jona eigenlijk wel een profeet?
  5. Jona. Dood en Opstanding.
  6. Ketos, zeedraak. Typologie van de dood.

Ter inleiding, humor.

Het Bijbelboek Jona vinden we in de Bijbel bij de “kleine profeten”. Ik denk bij “kleine profeten” altijd aan die kleine mannetjes van een ZachťŁs formaat. Maar voor zover ik weet heeft het niets met de lengte van deze profeten te maken, maar meer met de lengte van de profetieŽn.

 

Dat is natuurlijk humor om je Jona voor te stellen als een lillyputter. En het boek Jona staat vol met humor. De humor ontstaat omdat het Godsbeeld van Jona niet strookt met de werkelijkheid. En ten tweede, Jona is nogal een aansteller, iemand die zichzelf heel erg serieus neemt.

En als je dat doet, ga je vanzelf een keer voor de bijl.

 

Zoals ik vaak aangeef op de site, is het essentieel om het Woord van God centraal te stellen in je leven. Daarom hecht ik zoveel waarde aan goede Bijbelstudie.

Het gevolg daarvan is, is dat ons beeld van God strookt met de werkelijkheid. Want niets is zo vervelend als dat je ergens een beeld van hebt, dat achteraf helemaal niet blijkt te kloppen.

Door Bijbelstudie te doen, proberen we een zo goed mogelijk realistisch beeld van God te scheppen. En het enige nadeel is, dat daardoor er wat minder humor is. Maar niet gevreesd, die kunnen we halen uit de Bijbel.

Terug naar begin

Jona 1.

In Jona 1 kunnen we direct al lachen, als we lezen dat Jona dacht dat het mogelijk was om zich te verstoppen voor God.

God geeft Jona de opdracht:

Jonah 1:2 Maak u op, ga naar de grote stad Nineve, en predik tegen haar; want hunlieder boosheid is opgeklommen voor Mijn aangezicht.

 

Maar daar dacht Jona anders over.

Jonah 1:3 Maar Jona maakte zich op om te vluchten naar Tarsis, van het aangezicht des Heeren;…

 

En de Heer steekt voor dat plan een stokje.

Jonah 1:4 Maar de Heere wierp een groten wind op de zee; en er werd een grote storm in de zee, zodat het schip dacht te breken.

En het schip kon denken, want het dacht te breken ;-)

 

Afin, we kennen het verhaal allemaal wel.

Midden in de storm, moet de diepslapenende Jona gewekt worden om tot zijn God te bidden en de storm af te wenden. Aangezien de gebeden niet ogenblikkelijk worden verhoord, wordt een ander plan geopperd.

 

En hier lezen we de geschiedenis van het kansspel. Nou, niet helemaal, want de loterij is veel Bijbelser dan veel Christenen denken. Zelfs de hogepriester Ašron, die een type is van Christus Jezus, had een loterij. Zie Leviticus 16. Maar ook vindt u het gokken, dobbelen, dan wel kansspelletjes spelen in Bijbelboeken als: Numeri, Josua, Richteren, 1Kronieken, Nehemia, Esther, Psalmen, Spreuken, en nog een paar meer.

 

Uiteraard valt het lot op Jona, die geen zwemdiploma heeft. Het is echt zo’n maandagochtend gevoel waarin alles net niet zo loopt, zoals het hoort te lopen. Voor Jona was het een echte baaldag.

 

Maar de keerzijde van de medaille is dat de opvarenden op het schip God vreesden en Hem een slachtoffer gaven. En Jona loopt door zijn idee voor God te kunnen vluchten niet alleen een nat pak op, maar ook  een flinke deuk in zijn Godsbeeld. Want te denken dat je voor God kunt vluchten of je voor Hem kunt verstoppen, blijkt al spartelend in het water, toch een enorme miskleun te zijn.

Terug naar begin

Jona 2. De dood.

Maar God vergeet Jona niet en beschikt over een grote vis die hem doorslikt, waardoor hij in het binnenste van de vis terecht komt.

Volgens de Zondagschoolversie zit Jona, levend, in een klein kamertje, in de vis, met een paar kaarsjes, te bidden.

 

Maar als we hoofdstuk 2 bestuderen, dan blijkt Jona gestorven te zijn.

 

Jonah 2:1 En Jona bad tot den Heere, zijn God, uit het ingewand van den vis.

Maar hoe kan iemand nu bidden uit het ingewand van de vis, als hij dood is?

Omdat veel mensen denken dat je alleen maar kunt bidden als je levend bent, wordt ingevuld dat Jona dus ook levend was toen hij bad.

Maar wie zegt dat ons lichamelijk overlijden inhoudt dat je dan ook in geestelijk opzicht dood bent?

Als het hart stopt met kloppen en het lichaam dood is, blijft de geest gewoon doorleven. En na je dood kun je weldegelijk, net als alle andere doden dat kunnen: communiceren.

Want dat is voor de meesten het struikelblok.

 

Jes.14:15 Ja, in de hel zult gij nedergestoten worden, aan de zijden van den kuil!

Jes.14:16 Die u zien zullen, zullen u aanschouwen, zij zullen op u letten, en zeggen: Is dat die man, die de aarde beroerde, die de koninkrijken deed beven?

 

Of wat dacht u van het NT? Het verhaal van de rijke man en de arme Lazerus.

Luk.16:23 En de rijke stierf ook, en werd begraven. En als hij in de hel zijn ogen ophief, zijnde in de pijn, zag hij Abraham van verre, en Lazarus in zijn schoot.

Luk.16:24 En hij riep en zeide: Vader Abraham, ontferm u mijner, en zend Lazarus, dat hij het uiterste zijns vingers in het water dope, en verkoele mijn tong; want ik lijde smarten in deze vlam.

 

Natuurlijk kunt u dit bagetaliseren door het af te doen als een verhaaltje. Maar dit soort kennis gaf de Here ons, om ons beeld van de realiteit in overeenstemming te houden met het Woord Gods.

 

Terug naar de inmiddels gestorven Jona.

Jonah 2:2 En hij zeide: Ik riep uit mijn benauwdheid tot den Heere, en Hij antwoordde mij; uit den buik des grafs schreide ik, en Gij hoordet mijn stem.

Jonah 2:3 Want Gij hadt mij geworpen in de diepte, in het hart der zeeŽn, en de stroom omving mij; al Uw baren en Uw golven gingen over mij henen.

Jonah 2:4 En ik zeide: Ik ben uitgestoten van voor Uw ogen; nochtans zal ik den tempel Uwer heiligheid weder aanschouwen.

Jonah 2:5 De wateren hadden mij omgeven tot de ziel toe, de afgrond omving mij; het wier was aan mijn hoofd gebonden.

Jonah 2:6 Ik was nedergedaald tot de gronden der bergen; de grendelen der aarde waren om mij henen in eeuwigheid; maar Gij hebt mijn leven uit het verderf opgevoerd, o Heere, mijn God!

Jonah 2:7 Als mijn ziel in mij overstelpt was, dacht ik aan den Heere, en mijn gebed kwam tot U, in den tempel Uwer heiligheid.

Jonah 2:8 Die de valse ijdelheden onderhouden, verlaten hunlieder weldadigheid.

Jonah 2:9 Maar ik zal U offeren met de stem der dankzegging; wat ik beloofd heb, zal ik betalen. Het heil is des Heeren.

Jonah 2:10 De Heere nu sprak tot den vis; en hij spuwde Jona uit op het droge.

 

Okay, we houden dit even vast.

Terug naar begin

Was Jona eigenlijk wel een profeet?

Aan het begin van vandaag had ik het over de kleine profeten. Wat doen profeten? Profeteren! Maar nergens in het boek van Jona staat dat Jona moet profeteren. Het enige dat de Here Jona als opdracht geeft is prediken.

 

Hoewel ik nergens heb gevonden dat Jona profeteerde, in het boek Jona althans, is Jona een echte profeet. Dat moet wel omdat de Here Zelf zei dat Jona een profeet was.

Matt 12:38 Toen antwoordden sommigen der Schriftgeleerden en FarizeŽn, zeggende: Meester! wij willen van U wel een teken zien.

Matt 12:39 Maar Hij antwoordde en zeide tot hen: Het boos en overspelig geslacht verzoekt een teken; en hun zal geen teken gegeven worden, dan het teken van Jonas, den profeet.

 

De Heer is het die uitlegt waarom Jona wel degelijk een profeet was. De Here verbindt het werk van de profeet Jona aan iets specifieks profetisch, namelijk een teken.

Een teken is ergens een uitbeelding van. Typologie noemen we dat ook wel.

De Heer geeft de Schriftgeleerden en FarizeŽn een teken. Hiermee bedoelt de Heer te zeggen dat Jona met iets een voorafschaduwing is van een toekomstige gebeurtenis.

Terug naar begin

Jona. Dood en Opstanding.

Dan lezen we verder in Matt.12

Matt 12:40 Want gelijk Jonas drie dagen en drie nachten was in den buik van den walvis, alzo zal de Zoon des mensen drie dagen en drie nachten wezen in het hart der aarde.

 

Gelijk en alzo duiden hier op het teken.

Het beste dat u kunt doen met dit vers, is twee kolommen maken. In het kolom “links” zet u “want gelijk” en in het rechter kolom schrijft u “alzo”. Dan gaan we verder met ontleden:

Links

Rechts

Want gelijk

Alzo

Jonas

de Zoon des mensen

drie dagen en drie nachten

drie dagen en drie nachten

in den buik

in het hart

van den walvis

der aarde

 

 

 

Dan ziet u direct dat Jona een type is van de Zoon des mensen.

Verder zien we ook dat “buik” en “hart” synoniemen zijn van het inwendige, namelijk de binnenkant. En dat de walvis een type is van de aarde.

 

∑         Zoals Jona 3 dagen was verdwenen, zo was de Here Jezus dat ook.

∑         Zoals Jona 3 dagen dood was, zo was de Here Jezus dat ook.

∑         Zoals Jona daarna weer op het land werd gespuugd, met kracht, zo werd de Heer ook daarna met kracht, door de Geest namelijk, uit de dood opgewekt.

 

Het inwendige van de vis, waarin Jona verbleef, heeft de betekenis van buik, hart, maar ook van baarmoeder. Het gaat om het Hebreeuwse woord “Mť-ah” dat u vindt in Jona 1:17. Het bijzondere is dat uit de baarmoeder nieuw leven voort gebracht wordt. Sowieso is het verhaal van Jona in de vis een uitbeelding van dood en wedergeboorte, maar deze toevoeging maakt die gedachte alleen nog maar sterker.

En als de Here Jezus dan dat teken toepast op Zijn eigen sterven en Opstanding, dan begrijpen we dat de Heer wijst op Wedergeboorte.

Terug naar begin

Ketos, zeedraak. Typologie van de dood.

We weten volgens mij allemaal wel dat walvis uit Matt.12:40, niet helemaal de correcte overzetting is van de Griekse tekst. De Heer gebruikte term “Ketos”.

 

Wel vaker komt het in het NT voor dat er specifieke of typische Grieks mythologische benamingen of termen worden gebruikt. Zoals Hades, Tartarus en zo ook hier “Ketos”.

 

Er staat niet het woord “vis”, maar “Ketos”. En dat is iets meer dan een walvis. Vele malen groter namelijk. Het is een zeemonster, die in de Gries mythologische afbeeldingen wordt afgebeeld als een slangachtige vis. Vergelijkbaar met “Nessie” uit Logg Ness. Maar in het oude testament komt de zeedraak ook een paar keer voor. Daar wordt hij overigens niet liefkozend “Nessie” genoemd, maar de Leviathan.

 

Voor wie meer wil weten over deze zeeslang, kan terecht bij mijn systematische Bijbelstudie-serie “de slang in de Bijbel”, op Eindtijd in Beeld.

 

Nog een laatste opmerking over Matt.12:40. Als je dan leest dat Jona in de Ketos was, wat vertaalt wordt met walvis en je begrijpt dat het de uitbeelding is van de dood, dan is het erg interessant om daar bijvoorbeeld Spreuken 30:15-16 naast te leggen. Als we dat doen, dan zie je dat Spreuken synoniemen naast elkaar legt.

 

Spr.30:15 De bloedzuiger heeft twee dochters: Geef, geef! Deze drie dingen worden niet verzadigd; ja, vier zeggen niet: Het is genoeg!

Spr.30:16 Het graf, de gesloten baarmoeder, de aarde, die van water niet verzadigd wordt, en het vuur zegt niet: Het is genoeg!

1.    Het graf, uitbeelding van de dood,

2.    De gesloten baarmoeder, dat haalde ik al aan als ťťn van de betekenissen van het Hebreeuwse woord “Mť-ah”, waar Jona verbleef.

3.    De aarde, dat door de Here Jezus Zelf werd genoemd in Matt.12:40, dat Hij daar zou heengaan.

4.    Het vuur, dat de uitbeelding is in eerste instantie van oordeel, maar natuurlijk ook van verderf. En het vuur, dan wel de vlam kwamen we tegen bij het verhaal van de rijke man en de arme Lazerus die in de hel waren, maar van elkaar waren gescheiden. Want, ik geloof dat de oudtestamentische gelovigen, omdat zij niet Wedergeboren zijn, verblijven in het rijk van de doden; het dodenrijk, dan wel hel. Maar ook geloof ik dat de Bijbel leert dat er scheiding is. Misschien dat ik dat een ander keertje verder kan uitleggen. Het vuur is dus ook de uitbeelding van het verderf, dat niet verzadigd wordt (spr.27:20).

 

Matt 12:41 De mannen van Nineve zullen opstaan in het oordeel met dit geslacht (bij de Jongste Dag), en zullen hetzelve veroordelen; want zij hebben zich bekeerd op de prediking van Jonas; en ziet, meer dan Jona is hier!

 

De prediking van Jona aan de inwoners van Nineve heeft resultaat opgeleverd. Want de mannen van Nineve zullen voor de grote witte troon (Opb.20) opstaan en oordeel ontvangen, omdat zij zich bekeerd hebben op de prediking van Jona.

 

Dat maakt Jona een prediker der gerechtigheid en door de typologie van het verhaal dat we lezen in het boek Jona en het onderstrepen van de Here Jezus, dat het zo is, is Jona een profeet!

Misschien is zelfs “kleine profeet” wel een onterechte benaming, aangezien de profetie van de dood en Opstanding van Christus Jezus, vandaag de dag wereldwijd bekent is geworden en door vele kinderen bezongen wordt.

 

Tot zover.

 

Zullen we gaan naar brood en beker?

Terug naar begin