De slang in de Bijbel.


De adder en de Basilisk.

  1. Ter inleiding.
  2. Woorden die vertaald worden met adder.
  3. 'Eph‛eh, het spreken van de slang.
  4. Echidna, leven onder de wet.
  5. ‛Akshûb, opbergen.
  6. Pethen, de kracht van de boze.
  7. De basilisk in de Bijbel.

Ter inleiding.

Adder

Een van de meest gebruikte synoniemen voor de slang is adder. Synoniem is eigenlijk geen goed woord. Een koe is een rund, maar een rund hoeft nog geen koe te zijn. Een adder is een slang, maar een slang hoeft nog geen adder te zijn. Wat in de Bijbel vertaald wordt met “adder” hoeft ook niet per se adder te betekenen. En aangezien de Bijbel zowel in het Hebreeuws als in het Grieks is geschreven en er zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament gesproken wordt over de adder, hebben we minstens twee woorden voor adder. Één in het Hebreeuws en één in het Grieks. Maar er zijn nog een paar woorden voor adder.

 

Terug naar begin

Woorden die vertaald worden met adder.

Pethen is het Hebreeuwse woord voor adder of aspis. De betekenis is (ver)draaien, kronkelen en twisten. Dit woord adder komt 6 keer in de Bijbel voor.

·         Deut.32:33    adderenvergift.

·         Job 20:14     (gal der) adderen

·         Job 20:16     (vergif der) adderen

·         Ps.58:5         (dove) adder

·         Ps.91:13       adder

·         Jes.11:8       adder

 

 

Shephı̂yphôn is het Hebreeuwse woord voor een soort slang. Mogelijk de ‘cerastes’ of de gehoornde adder. Is afgeleid van een woord dat de overdrachtelijke betekenis in zich draagt van overweldigen, overdekken, breken. Het woord komt maar 1x in de Bijbel voor.

·         Gen.49:17     adderslang

Dan zal een slang zijn aan den weg, een adderslang nevens het pad, bijtende des paards verzenen, dat zijn rijder achterover valle.

 

 

'Eph‛eh is ook een Hebreeuws woord voor adder. In het Engels komen we wat meer addervarianten tegen dan in het Nederlands. In het Engels heb je ook nog woorden als viper, asp en adder. Engelsen zeggen tegen deze adder viper. Het Hebreeuwse woord legt de klemtoon eigenlijk op het sissen van de slang. Deze addervariant komt drie maal in de Bijbel voor.

·         Job 20:16     (tong der) slang

·         Jes.30:6       basilisk

·         Jes.59:5       adder

 

‛akshûb wordt ook in de Bijbel gebruikt voor het woord adder. Net als het woord Shephı̂yphôn, komt ook dit woord maar 1x voor als vertaling voor het woord adder. Maar het woord komt mogelijk nog een keer voor als naam van een persoon. Het woord heeft de betekenis van “op te rollen”. Dit is een Hebreeuws woord. We vinden het woord in de volgende verzen, met de volgende betekenis.

·         Rich.1:13      Achsah (dat is een naam) Mogelijk

·         Ps.140:4       adder (addervergift)

 

Echidna is een Grieks woord en komt dus alleen in het Nieuwe Testament voor. Het woord staat voor adder of een ander giftige slang. Dit kan zowel letterlijk als overdrachtelijk gebruikt worden. Het woord komt vijf keer voor.

·         Matt.3:7       adderengebroedsels

·         Matt.12:34    adderengebroedsels

·         Matt.23:33    adderengebroedsels

·         Luk.3:7        adderengebroedsels

·         Hand.28:3     adder

 

Volgens mij zijn dit alle addervarianten in de Bijbel. Maar mocht ik iets vergeten zijn, daar verneem ik dat graag van u.

Terug naar begin

'Eph‛eh, het spreken van de slang.

'Eph‛eh legt bij de adder de klemtoon op het sissen. Sissen is spreken, want de slang kan immers spreken, zie Genesis 3. Sissen is het geluid dat de slang voortbrengt en dat noemen wij bij de mensen: spreken of praten.

Als we de verzen lezen waar het woord 'Eph‛eh voorkomt, zouden we extra moeten letten op die betekenis. Ik begin met Job 20. Dit hoofdstuk in Job gaat over de satan. Het staat er weliswaar in een bedekte vorm, maar dat is de essentie van het hoofdstuk. Dan is het niet zo verwonderlijk dat we de term adder daar tegenkomen. 

Job 20:15 Hij heeft goed ingeslokt, maar zal het uitspuwen; God zal het uit zijn buik uitdrijven. 16 Het vergif der adderen zal hij zuigen; de tong der slang zal hem doden. 17 De stromen, rivieren, beken van honig en boter zal hij niet zien.

 Viper, adder epheh

Het lijkt misschien heel erg vreemd, maar de slang die genoemd wordt, in verband met de tong is Christus. De adder die in vers 16 voor de komma genoemd wordt slaat wel op de satan. Ik zal dat toch even moeten toelichten, om boze mailtjes te voorkomen. In vers 15 staat dat de satan goed heeft ingeslokt. Wat hij inslikt, is dat wat in het dodenrijk beland. De hel wordt symbolisch ook wel de buik van de satan genoemd. Maar hij zal het uitspuwen. Waarom? God zal het uit zijn buik uitdrijven. Opb.20:13 …de dood en de hel gaven de doden, die in hen waren;… Dan staat er in vers 16, voor de komma een stukje dat voor mij niet helemaal duidelijk is. Het zou kunnen zijn dat het slaat op de manier hoe God het uit zal drijven, namelijk zuigend. Maar het zou ook kunnen slaan op het verderf dat de satan zal zuigen. In ieder geval staat er na de komma, dat door het Woord van de Slang, de satan gedood zal worden. Opb.20:10 En de duivel, die hen verleidde, werd geworpen in den poel des vuurs en sulfers, alwaar het beest en de valse profeet zijn; en zij zullen gepijnigd worden dag en nacht in alle eeuwigheid. 2Thess 2:8 En alsdan zal de ongerechtige geopenbaard worden, denwelken de Heere verdoen zal door den Geest Zijns monds, en te niet maken door de verschijning Zijner toekomst;

Vooral 2Thess.2:8 legt zeer specifiek de klemtoon op de geest (adem / wind) van Christus mond. Het gaat om het gesproken woord van Christus Zelf, waardoor de satan in ieder geval in de parousia van de Here, in het vlees gedood zal worden. En later in de oorlog van de tweede Gog tegen de Here, aan het einde van de 1000 jaren, voorgoed wordt weggedaan. En aangezien na de 1000 jaren de Nieuwe aarde wordt gevestigd, zal de satan dus De stromen, rivieren, beken van honig en boter… niet zien. (vers 17)

 

De tweede keer waar het woord 'Eph‛eh voorkomt, wordt het ook van toepassing gebracht op Christus als de slang. Isa 30:6 De last der beesten, van het zuiden, naar het land des angstes, en der benauwdheid, van waar de sterke leeuw en de oude leeuw is, de basilisk en de vurige vliegende draak; hun goederen zullen zij voeren op den rug der veulens, en hun schatten op de bulten der kemelen, tot het volk, dat hun geen nut zal doen.

De Basilisk ('Eph‛eh) is namelijk de vurige vliegende draak. Ik vind het wel grappig vertaalt. Als je alle delen van “de slang in de Bijbel” hebt gelezen, weet je het misschien al. Er staat letterlijk Seraf Overdekkende Seraf en dat is vertaalt met vurige vliegende draak. 

De derde keer waar het woord 'Eph‛eh voorkomt, is in Jes.59:5. Als je het vers ervoor ook leest, zie je dat het gaat om wat er gesproken wordt. Sissen van de slang, namelijk en spreken leugen (vers 4). Wat uit de leugen voortkomt, is leugen. Isa 59:5 Zij broeden basiliskus-eieren uit, … en als het in stukken gedrukt wordt, er berst een adder uit.

In dit geval is het dus niet positief.

 

Terug naar begin

Echidna, leven onder de wet.

Een adder komt meestal niet positief voor in de Bijbel. Nemen we bijvoorbeeld het Griekse woord “echidna”, dan wordt dat woord vier keer als synoniem voor Farizeeën en Schriftgeleerden gebruikt. En wel door de Here Jezus Zelf.

Farizeeën en Schriftgeleerden leefden onder de Mozaïsche wet. De wet is een bediening des doods (2Kor.3:7). Je zou kunnen zeggen dat iemand die onder de wet leeft, dood is. Maar wat Farizeeën en Schriftgeleerden kenmerkten was het opleggen van extra wetten om een schoon gelaat aan de buitenwereld te tonen. En dat is het gif van de adder. Als de adder bijt en je gif binnenkrijgt, leidt dat tot de dood. Als je wetten opgelegd krijgt en er niet van verlost wordt, ga je dood.

 

Het woord shephı̂yphôn, dat slechts éénmaal in de Bijbel voorkomt, is iets waar ik u geen informatie over kan geven. Ik kan dit woord niet vergelijken met andere Schriftplaatsen waar het voorkomt, dus moet het uit de context gehaald worden. Daar staat zeker het antwoord in, maar is een studie op zichzelf.

 

Terug naar begin

‛Akshûb, opbergen.

‛Akshûb is een woord dat in ieder geval in één Schriftplaats voorkomt. Namelijk in Psalm 140:4. Omdat ik dat van die naam niet zeker weet laat ik dit onbehandeld. Psalm 140 gaat over de smekingen van de Here Jezus ten aanzien van de satan. De Here bad immers in het hof van Gethsemane: “Indien deze drinkbeker van Mij niet voorbij kan gaan, tenzij dat Ik hem drinke, Uw wil geschiede! “ Dat de Heer meer heeft gebeden dan alléén deze zin, lijkt mij logisch. Wat dat dan was en in ieder geval welke strekking die gebeden hadden, lezen we uitgebreid in de Psalmen. De Psalmen spreken over de Here Jezus, aldus Handelingen 2.

Psalm 140:4 gebruikt het woord ‛Akshûb. Ps 140:4 Zij scherpen hun tong, als een slang; heet addervergift is onder hun lippen. Sela.

De asp in de kroon.

De zin bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over “zij”. De slang die daar als een vergelijking wordt gebruikt is het Hebreeuwse woord Nachash. Dat direct verwijst naar het sissen van de slang, het spreken van de slang! Als zij hun tong scherpen, begrijpen we dat het te maken heeft met dat wat wordt, of zal worden uitgesproken. In het tweede deel van de zin staat er: adder (‛Akshûb) vergif onder hun lippen. Het woord vergif, is hetzelfde woord als grimmigheid. Het “op te rollen” wat adder hier betekent, is herbergen.

Psalm 140:4 is eigenlijk een zin waarin de aanloop van iets wordt weergegeven. Zeg maar de voorbereiding. Zoals zwaarden worden geslepen voor de strijd, zo worden de tongen gescherpt. Waar zij hun scherpe tongen verbergen is in hun mond. En om het nog beter te visualiseren. Een pistool wordt in een holster verborgen en een zwaard in de schede. Het zijn wapens die klaar voor gebruik zijn, maar omdat ze op het moment nog niet gebruikt worden, worden ze verborgen in hun bestemde plaats. Op die wijze wordt het woord adder hier gebruikt.

Terug naar begin

Pethen, de kracht van de boze.

Bij het woord Pethen gaat het voornamelijk op de adder als type van het kwaad, de oude slang en zijn kracht. In vier van de zes Schriftplaatsen gaat het specifiek om deze kracht van de boze. Wij lezen dat als gif van de adder.

1.    Deut.32:33 benoemt het als: een wreed adderenvergift.

2.    Job 20:14 benoemt het als: gal der adders

3.    Job 20:16 benoemt het als: Het vergif der adders

4.    Ps.58:5 benoemt het als: (een dove adder) -> naar gelijkheid van vurig slangenvenijn;

 

In Ps.91:13 staat: Op de felle leeuw en de adder zult gij treden, gij zult de jonge leeuw en de draak vertreden. Dat is de verwijzing naar de uitspraak die de Here Jezus Zelf doet in Lucas 10. 19 Ziet, Ik geve u de macht, om op slangen en schorpioenen te treden, en (namelijk) over alle kracht des vijands; en geen ding zal u enigszins beschadigen.

Als je Schriftplaats met Schriftplaats vergelijkt, wordt duidelijk wat er bedoeld wordt. In deze zin heeft het woordje “en” de betekenis van namelijk. Het is dus geen koppelwoord zoals bij: 2 en 2 = 4 of zwart en wit.

Optreden, wat hetzelfde impliceert als ergens op staan, tegen de pethen is macht hebben over haar kracht. De kracht van de pethen is haar vergif. Daar gaan immers 4 van de 6 verzen over. We houden nog één vers over waar pethen voorkomt. Maar dat is in een profetische context geplaatst. De profetie gaat over de Nieuwe Schepping. Ik vermoed dat we dit vers gewoon letterlijk moeten lezen.

Jes.11:18 En een zuigeling zal zich vermaken over het hol van een adder; en een gespeend kind zal zijn hand uitsteken in de kuil van de basilisk.

 

Terug naar begin

De basilisk in de Bijbel.

Wat ook met de slang te maken heeft is de basilisk. Het Hebreeuwse woord voor basilisk is tsepha‛. Basilisk is afgeleid van het woord extruderen. Wat te maken heeft met een adder en het sissen van een adder of slangdraak. Extruderen zegt mij niets, maar aangezien in en ex vaak elkaars opponent zijn, kunnen we misschien proberen of wij het tegenovergestelde van extruderen begrijpen. Intruderen, of het Engelse woord intruder, begrijpen we wel. Een intruder is een indringer. Extruder zou dus het tegenovergestelde zijn, namelijk uitdringer. Als je vast zit in een slaapzak en je wurmt je eruit. Nou zoiets. Het blijft gissen van mijn kant. Maar we kunnen natuurlijk ook lezen wat de Bijbel er Zelf over zegt. 

Oudste bekende afbeelding van de basilisk.

 

Schriftplaats

Wat kan, doet de basilisk? Wat wordt erover gezegd?

Jes.11:8 En een zuigeling zal zich vermaken over het hol van een adder; en een gespeend kind zal zijn hand uitsteken in de kuil van de basilisk.

In de toekomst zal een baby of peuter zijn hand uitsteken in de kuil van een basilisk. Vandaag de dag moet je dat niet doen.

Jes.14:29 Verheug u niet, gij gans Palestina! dat de roede die u sloeg, gebroken is; want uit de wortel der slang zal een basilisk voortkomen, en haar vrucht zal een vurige vliegende draak zijn.

Uit een slang kan een basilisk voortkomen.

Een basilisk kan zijn: een vurige vliegende draak.

Jer. 8:17 Want ziet, Ik zend slangen, basilisken onder u, tegen welke geen bezwering is; die zullen u bijten, spreekt de HEERE.

Basilisken kunnen slangen zijn.

Basilisken kunnen bijten.

Tegen die beten kun je niet bezworen worden.

Jes.59:5 Zij broeden basiliskus-eieren uit, en zij weven spinnewebben; die van hun eieren eet, moet sterven, en als het in stukken gedrukt wordt, er berst een adder uit.

 

Er zijn basiliskus eieren.

De eieren moeten worden uitgebroed. Dit ging over het sissen van de slang, namelijk en spreken leugen (vers 4).

Spr.23:32 In zijn einde zal hij als een slang bijten, en steken als een adder.

Wat vertaalt is met adder, is in de grondtekst basilisk. Er kan kracht gekregen / ontvangen worden zoals een basilisk.

 

 

Wat zeer typisch is voor de basilisk, is dat hij er nog niet is. Alle Schriftgedeelten zijn stuk voor stuk profetisch van aard. Als het gaat om een slang in de profetie, dan is de slang vaak een type van een hemelwezen. Of korter gezegd: Profetische slangen zijn beelddragers van Christus Jezus of de satan. Voor beiden geld dat zij nu nog verborgen zijn en na de Opname van de gemeente zichtbaar op aarde zullen verschijnen, ongelijktijdig wel te verstaan.

Als we in Jes.14:29 lezen over “want uit de wortel der slang zal een basilisk voortkomen, en haar vrucht zal een vurige vliegende draak zijn”, dan wisten we al dat de vurige vliegende draak Dé Seraf is, namelijk Christus Jezus. Ook hier vinden we het woordje “en” dat je mag vervangen door “namelijk”. Het woordje “en” koppelt hier niet twee verschillende dingen, maar laat zien dat de twee gedeelten van de zin, hetzelfde zijn. De wortel is namelijk de vrucht.

Verder lezen we nog dat basilisken kunnen bijten. In het Oude Testament lezen we niet over inentingen tegen slangengif, maar wel over slangenbezweerders. Zij bezworen mensen zodat zij niet werden gebeten door slangen, bijvoorbeeld in Jer.8:17. In positieve zin is bezweren een gebed tot de Here. En dan vooral fluisterend bidden. In negatieve zin is het een spreuk of bezwering zoals we die kennen in het occultisme. Zie onderstaande voorbeelden.

Positief: Jes.26:16 Heere! in benauwdheid hebben zij U bezocht; zij hebben hun stil gebed uitgestort, als Uw tuchtiging over hen was.

Negatief: Klaag.10:11 Indien de slang gebeten heeft, eer der bezwering geschied is, dan is er geen nuttigheid voor den allerwelsprekendsten bezweerder.

 

Tot slot de eieren van de basilisk. Het betreft witte eieren. Tenminste, daar verwijst het Hebreeuwse woord in de grondtekst naar. Want aangezien de basilisk nog verborgen is, weet niemand welke kleur de eieren hebben. De idee achter de witte eieren is dat wat voortgebracht is, schoon lijkt. Waar zal ik het mee vergelijken? Neem een mond. Als iemand naar de tandarts gaat voor een controle, dan poetst hij z’n tanden. Dat is “wit-maken”, schoonmaken. De persoon wil met zijn schone mond en witte tanden laten zien dat er geen vuil / verderf aanwezig is. Maar een goede tandarts ziet daar wel doorheen en vindt de gaatjes en tandsteen wel. Zo is het ook met de eieren van de basilisk. Het zit er mooi en schoon uit, maar als het ei in stukken wordt gedrukt, wurmt zich er een adder uit, namelijk een 'Eph‛eh. Uit eindelijk blijkt wat mooi er aan de buitenkant uitziet, aan de binnenkant een leugen te zijn.

 

Daar wilde ik het graag bij laten.

 

Terug naar begin